19 Kasım 2018 Pazartesi
Harşıt Vadisi Reklam
Tarih: 2014-07-13 | E-Mail: mustafa28510@hotmail.com | Toplam Okunma: 3346

BİAT-BEYAT

Biatin asıl manası mübadele akididir. Sonraları devlet başkanına itaat ve sadakati bildiren ve el sıkışma suretiyle yapılan ahitleşmeyi ifade etmektedir.
İslam tarihinde ilk biat hadisesi Akabe denilen yerde yapılmıştı. Mekke ile Medine arasında Mekke ye iki mil uzaklıktaki tepenin adıdır. Hz. Peygamber devrinde Akabe biatları bu mevkide yapılmıştır.
AKABE BİATLARI
Hz. Peygamber (sav)in Akabe denilen yerde Medinelilerle yaptığı antlaşmadır. Bu biatların İslam tarihinde çok büyük önemi vardır. Zira bu hadiseler Medine de bir İslam devletinin kurulmasına atılan ilk adımdır.
İslam geldikten kısa bir zaman sonra Müslümanlar için Mekke artık yaşanabilir bir yer olmaktan çıkıyordu. Hatta bazı Müslümanlara bunun için Habeşistan a göç etmeleri için izin bile verilmişti.  Medine (Yesrip) Arapları da bir birlerine düştüklerinden Yahudilerin hakimiyetine girmek üzereydiler. Bunlardan Hazreç kabilesine mensup bir grup Yahudilere karşı Kureyşlilerle anlaşmak üzere Mekke ye geldiler. Akabe mevkiinde Hz. Peygamber (sav)le bir görüşme yapan bu altı kişi İslamı kabul ederek Medine ye döndüler. Kureyşliler ise diğer Medine Arap kabilesi olan Evslilerle Yahudilere karşı ittifak kurmaya yanaşmadılar. Medine ye dönen bu altı kişilik grup İslam ın propagandasını yapmaya başlamıştır. Bu Araplar için bir birlik verilmesi olmuştu. Gelecek yıl (620) Hac ziyareti esnasında 12 kişilik bir grup yine Peygamberimizle Akabe de buluştular. Bunlar Hz. Peygambere şu yemini ettiler. Refahta olduğu kadar sıkıntıda da, sevinçte olduğu kadar üzüntüde de sizi dinleyerek itaat edeceğiz. Seni kendi nefsimizden üstün tutacağız. Emir ve kumanda hangimizde olursa ona muhalefet etmeyeceğiz. Allah yolunda kimsenin ayıplanmasından korkmayacağız, Allaha şirk koşmayacağız, hırsızlık yapmayacağız, zina etmeyeceğiz, çocuklarımızı öldürmeyeceğiz, iftirada bulunmayacağız, doğru işte Peygamberimize karşı gelmeyeceğiz.
Hz. Peygamber bunun üzerine eğer yeminlerini yerlerine getirirlerse karşılığının cennet olduğunu; aksi takdirde cezalandırmanın veya affetmenin Allaha ait olduğunu belirtti. Medineliler hacdan dönerlerken yanlarında İslamı öğretmek üzere Hz. Peygamber (a.s) tarafından tayin edilen Musa b b.Umeyri götürdüler. Buna birinci Akabe biatı denir.
Bütün sene İslamı yaymaya çalışan Musa ab durumu Hz. Peygamber (a.s) bildirmek üzere Mekke ye döneceği zaman hemen hemen bütün Yesrib Arap kabileleri İslamı kabul etmişlerdi.
Bundan iki sene sonra Medine den ikisi kadın 73 kişi daha Hz. Peygamber e biat etti. Bu biatta Hz. Muhammed e (s.av) kesin olarak onu savunma teminatı da verdi. Hz. Peygamber bir gece Akabe de bazı ayetler okudu, İslamı izah etti ve sonra şöyle dedi: Kadınlarınız ve çocuklarınızı nasıl koruyorsanız beni de öyle korumak üzere size elimi veriyorum. Onlar da; Evet şüphesiz, seni hakikatle birlikte gönderene yemin ederiz ki biz himayemiz altındakileri nasıl koruduysak senide öyle koruyacağız diyerek cevap verdiler. Hz. Peygamber şöyle dedi: sizin kanınız benim kanımdır, sizin affınız benim affımdır, ben sizdenim, sizde bendensiniz, kiminle dövüşürseniz ben de onunla muhabere ederim. Kiminle barış yaparsanız bende onunla barış yaparım. Bu ikinci Akabe biatında Hz. Peygamber kafiledeki kadınlarda su dolu bir kap içersine ellerini sokarak biatlaşmışlardı. Hz. Peygamber bu tarihten sonra Peygamber şehri ( Medinetün-Nebi veya kısaca Medine) diye anılan Yesribe hareket etti. Buna hicret diyoruz (622).
Medine devrinde vuku bulan biatür-Rıdvan Hz Peygamberin Hudeybiye de Mekkelilerle anlaşma yolu aradığı sırada gerçekleşmiştir. Müşriklerin Müslümanlara karşı düşmanca niyetlerini açıklamaları üzerine Hz. Peygamber Ashabını Rıdvan adı verilen ağacın altına toplamış ve onlardan ölünceye kadar savaşacaklarına dair söz almışlardı. Bu olayın hatırası şu ayetle yüceltilmiştir. Allah insanlardan, ağaç altında sana baş eğerek biat edenlerden and olsun ki razı olmuştur. Gönüllerde olanı da bilmiş, onlara güvenlik vermiş, onlara yakın bir zafer ve ele geçirecekleri bol ganimetlerden bahsetmiştir. ( Fetih suresi 18.19. ayetler.)
Dört halife devrinde ve sonraki İslam devletlerinde halkın ileri gelenlerinin halifeye itaatlerini bildirmesine de biat denilmiştir. Biat halifenin tespit edilmesinde kullanılan usullerden biridir. Bunda esas, seçme ehliyetine sahip alim, hakim, idareci ve halktan bir araya gelmeleri mümkün olanların seçilme ehliyeti taşıyan bir kimseyi seçip ona biat etmeleridir. Hz. Ebu Bekir in seçimi bu yolla olmuştur. Biata bütün halkın iştiraki şart olmadığı gibi birkaç kişinin biatı da yeterli değildir. Şüphesiz seninle biatlaşanlar, Allah la biatlaştırmışlardır. ( Fetih 10. Ayet)
Kaynak: Ansiklopedik Büyük İslam İlmihali

Mustafa GÜVENDİ
Diğer Yazıları